Tips du lịch

Ẩn mình giữa non nước Tràng An Ninh Bình, hành cung Vũ Lâm là nơi ghi dấu những trang sử oai hùng của nhà Trần, đồng thời còn là điểm dừng chân đặc biệt trên các tuyến thuyền du lịch Tràng An, nơi cảnh quan sông núi, hang động và di tích lịch sử hòa làm một.

Bài viết này, Bamozo sẽ giúp bạn hình dung rõ lịch sử, ý nghĩa, cách tham quan cũng như gợi ý thời điểm lý tưởng để ghé thăm hành cung Vũ Lâm một cách trọn vẹn và lý tưởng nhất nhé!

Giới thiệu về hành cung Vũ Lâm

Hành cung Vũ Lâm là một quần thể di tích lịch sử đặc biệt, nằm trong vùng lõi danh thắng Tràng An Ninh Bình, thuộc xã Ninh Hải, Ninh Xuân, huyện Hoa Lư. Không chỉ là nơi lưu giữ dấu ấn vàng son của triều Trần trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, Vũ Lâm còn gắn với hành trạng tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông và sự ra đời, phát triển của Thiền phái Trúc Lâm.

Ngày nay, khi ngồi thuyền theo tuyến du lịch Tràng An (tuyến 2 hoặc tuyến 3), du khách sẽ dừng chân tại khu vực Hành cung Vũ Lâm, nơi những nền đá cổ, dấu tích bến thuyền, cổng thành, kho lương… hòa vào khung cảnh non nước Tràng An tạo thành một “bảo tàng sống” về lịch sử thời Trần.

Hành cung Vũ Lâm - khu di tích Tràng An Ninh Bình

Lịch sử và ý nghĩa hành cung Vũ Lâm

Để hiểu đúng vai trò của hành cung Vũ Lâm, có thể tóm lược một số mốc quan trọng:

• Năm 1258: Sau khi đánh bại quân Nguyên Mông lần thứ nhất, vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho Trần Thánh Tông, lui về vùng Trường Yên (Hoa Lư) lập căn cứ Vũ Lâm, vừa tu hành, vừa chuẩn bị lâu dài cho kháng chiến.
• Giai đoạn 1258 - 1285: Vũ Lâm được củng cố thành trung tâm quân sự - chính trị, nơi tích trữ lương thảo, rèn luyện quân thủy bộ, đặt phòng tuyến trong chiến lược phòng thủ của nhà Trần.
• Năm 1283 - 1285: Trần Thánh Tông và Trần Nhân Tông nhiều lần về Vũ Lâm xây dựng thêm cung điện, kiểm tra, tăng cường phòng thủ, biến nơi đây thành “tổng hành dinh” chỉ huy cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ hai (1285) và chuẩn bị cho lần thứ ba (1287 - 1288).
• Năm 1294 (Giáp Ngọ): Sau hơn một năm truyền ngôi cho Trần Anh Tông, Thượng hoàng Trần Nhân Tông xuất gia tại hành cung Vũ Lâm, bắt đầu thời kỳ tu hành, hoằng dương Phật pháp trước khi lên Yên Tử.
• Năm 1299: Trần Nhân Tông rời Vũ Lâm, về Thiên Trường rồi lên Yên Tử, hoàn thiện Thiền phái Trúc Lâm (dòng thiền mang đậm bản sắc Việt).
• Thế kỷ XX - XXI: Nhiều đợt khai quật khảo cổ tại khu vực chùa Hạ Trạo, chùa Khả Lương, Vũ Lâm đã xác định vị trí các bến thuyền, nền cung điện, kho tàng, củng cố nhận định nơi đây chính là căn cứ quân sự trọng yếu của nhà Trần.
• Năm 2014: Hành cung Vũ Lâm trở thành một phần của Quần thể danh thắng Tràng An khi khu vực này được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới.

Ý nghĩa quân sự, văn hóa và tâm linh

Về quân sự, hành cung Vũ Lâm được xem là “thành lũy tự nhiên”: bốn bề núi đá vôi bao bọc, chỉ có thể tiếp cận bằng đường thủy qua các hang ngầm và thung nước, cực kỳ khó phát hiện, dễ phòng thủ, khó tấn công. Đây là nơi tập kết lương thực, vũ khí, luyện quân thủy bộ, tổ chức hội họp triều đình mà vẫn giữ được bí mật trước giặc Nguyên Mông.

Về văn hóa - tâm linh, Vũ Lâm là nơi gắn với bước chuyển quan trọng của Phật hoàng Trần Nhân Tông: từ một vị vua anh minh trở thành nhà tu hành, đặt nền tảng cho Thiền phái Trúc Lâm. Nhiều ngôi chùa cổ trong khu vực (chùa Khai Phúc, chùa Bích Động, chùa Linh Cốc, chùa Thông, chùa Sắn, chùa Kim…) được xây dựng hoặc trùng tu từ thời Trần, góp phần tạo nên không gian Lý - Trần rất rõ nét giữa lòng Tràng An Ninh Bình ngày nay.

Về du lịch ngày nay, hành cung Vũ Lâm là một điểm dừng đặc biệt trong các tuyến thuyền du lịch Tràng An. Nơi đây trở thành nơi khách nghỉ chân sau hành trình qua nhiều hang động, vừa là không gian kể chuyện lịch sử một cách sinh động cho du khách. 

Khám phá khu di tích hành cung Vũ Lâm

Hiện nay, hành cung Vũ Lâm được kết nối trên tuyến thuyền thứ 2 và thứ 3 của khu du lịch Tràng An, thường được giới thiệu là tuyến “đường vua” hay “Royal Route”. Hành trình này kết hợp hang động, thung nước và các điểm dừng di tích như Vườn Kho, Tuân Cáo, Cống Rồng, Cửa Quan, những nền cung điện cổ và các chùa thời Trần.

Vườn Kho

Vườn Kho Hành cung Vũ Lâm là một vùng đất bằng phẳng giữa thung nước, được bao quanh bởi núi đá vôi, chỉ có thể tới bằng thuyền. Tư liệu cho biết nơi đây từng là kho tập kết thóc gạo, muối và các nhu yếu phẩm phục vụ cho cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông.

Khi thuyền cập bến, bạn sẽ thấy bãi đất phẳng, những lối mòn nhỏ, vách đá phủ rêu xanh  gợi lại hình ảnh một “kho lương bí mật” giữa núi rừng, nơi hậu phương vững chắc cho chiến tuyến phía trước.

Tuân Cáo

Tuân Cáo là một khu nền đá, vách núi dựng đứng, theo truyền thuyết là nơi triều đình nhà Trần họp bàn, ban chiếu lệnh và quyết định chiến lược kháng chiến. Các bài viết hiện nay vẫn nhắc tới Tuân Cáo như “phòng họp dã chiến” của triều Trần giữa vùng núi non Tràng An.

Đứng tại đây, nhìn ra xung quanh, bạn sẽ hiểu vì sao Vũ Lâm được chọn làm hành cung: địa thế hiểm yếu nhưng kín đáo, vừa đủ không gian cho doanh trại, vừa linh thiêng, tĩnh mịch để vua, tướng và tăng sĩ cùng tham vấn việc nước, việc đạo

Cống Rồng và Cửa Quan

Cống Rồng là cây cầu đá cổ bắc qua con suối nhỏ, trên mặt vẫn còn hoa văn chạm khắc hình rồng dù đã mờ theo thời gian. Cầu nhỏ nhưng tinh tế, được xem như “ngưỡng cửa” dẫn vào khu hành cung, vừa mang tính quân sự (một trong những lối qua lại) vừa mang ý nghĩa biểu tượng vương quyền.

Cửa Quan là một khe núi hẹp, nơi thuyền phải luồn qua để tiến sâu vào lòng Vũ Lâm. Cảm giác thuyền đi qua cổng đá, ánh sáng từ bên ngoài thu lại thành vệt nhỏ rồi mở ra thung nước rộng phía sau khiến nhiều người liên tưởng như đang đi qua cửa ải năm xưa, bước từ thế giới ồn ào sang vùng đất tâm linh, lịch sử.

Các ngôi chùa cổ trong quần thể Vũ Lâm

Xung quanh hành cung Vũ Lâm còn có mạng lưới chùa cổ như chùa Khai Phúc, chùa Thông, chùa Sắn, chùa Kim, chùa Linh Cốc, chùa Đá… được xây dựng từ thời Trần hoặc có gốc gác thời Trần, là nơi gắn với sự xuất gia, tu hành, hoằng pháp của vua, quan, thiền sư.

Nếu có thời gian, bạn có thể dành thêm 1 ngày riêng để đi sâu hơn vào hệ thống chùa trong vùng, kết hợp với du lịch Tam Cốc, chùa Bích Động, cố đô Hoa Lư để cảm nhận trọn vẹn lịch sử thời Lý - Trần của đất Ninh Bình.

Các tuyến đường khám phá hành cung Vũ Lâm

Để có thể khám phá hành cung Vũ Lâm, bạn có thể chọn tuyến 2 hoặc tuyến 3 trong chuyến du lịch Tràng An. Cụ thể như sau:

• Tuyến 2: Bến thuyền - Hang Lấm - Hang Vạng - Hang Thánh Trượt - Đền Suối Tiên - Hang Đại - Hành Cung Vũ Lâm - trở lại bến thuyền.
• Tuyến 3: Bến thuyền - Đền Trình - Hang Mây - Suối Tiên - Hang Địa Linh - Hang Đại - Hành Cung Vũ Lâm - trở lại bến thuyền.

Tuyến 2 và tuyến 3 trong khu di sản Tràng An chủ yếu khai thác du lịch văn hóa tâm linh, giúp du khách hiểu rõ về lịch sử Ninh Bình.

Nên tới hành cung Vũ Lâm vào thời gian nào?

Hành cung Vũ Lâm nằm trong khu sinh thái Tràng An, nên thời điểm đẹp nhất để đi thuyền thường trùng với mùa cao điểm du lịch Tràng An nói chung.

Theo mùa trong năm

• Mùa xuân (tháng 1 - 3 âm lịch): Thời tiết mát, có chút se lạnh, sương sớm phủ trên núi đá và thung nước tạo cảnh rất nên thơ. Đây cũng là mùa lễ hội ở Ninh Bình, nếu kết hợp thêm chùa Bái Đính, cố đô Hoa Lư, bạn sẽ cảm nhận rõ không khí hành hương đầu năm.
• Cuối xuân - đầu hè (tháng 4 - 6): Trời nắng nhiều hơn nhưng chưa quá gay gắt, nước trong xanh, núi non rõ nét, rất đẹp để chụp ảnh trên thuyền. Nếu sắp xếp được, bạn có thể đi Tràng An một ngày và dành một ngày cho du lịch Tam Cốc mùa lúa chín, kết hợp chinh phục hang Múa Ninh Bình để ngắm toàn cảnh từ trên cao.
• Thu - đông (tháng 9 - 11): Không còn quá đông khách như mùa cao điểm, thời tiết khô ráo, mát mẻ, phù hợp với những ai thích không gian yên tĩnh, ít người, dễ cảm nhận sự trầm mặc của di tích lịch sử.

Theo thời gian trong ngày

• Buổi sáng (8h-10h): Thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình thuyền qua các hang và dừng ở Vũ Lâm. Nắng còn nhẹ, trời trong, dễ chụp ảnh, ít nóng khi ngồi thuyền lâu.
• Buổi chiều (14h-16h): Ánh nắng xiên nhẹ, màu trời và núi đá trầm ấm hơn, phù hợp với những ai thích khung cảnh “vàng” buổi chiều. Bạn có thể đi Tràng An - Vũ Lâm buổi sáng, chiều lên hang Múa Ninh Bình hoặc ngược lại tùy sức.

Kết luận

Hành cung Vũ Lâm là điểm đến lý tưởng trong chuyến du lịch Tràng An Ninh Bình để du khách khám phá nét đẹp và văn hóa lịch sử Ninh Bình. Với chuyến tham quan trong ngày, bạn có thể kết hợp khám phá chùa Bích Động, đền Thái Vi trong khu di tích Tràng An nhé!

Để những chuyến du lịch trở nên trọn vẹn, sắm ngay vali du lịch Bamozo trở thành người bạn đồng hành đáng tin cậy của bạn trên mọi hành trình. 

Tham khảo các mẫu vali kéo Bamozo tại: Vali