Tips du lịch

Chùa Bích Động là một trong những điểm nhấn đặc biệt của quần thể danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, nổi tiếng với cảnh chùa trong hang độc đáo, lưng tựa núi, mặt hướng ra hồ sen và cánh đồng. Được mệnh danh là “Nam thiên đệ nhị động”, chùa Bích Động chính là điểm dừng chân yêu thích của du khách khi du lịch Ninh Bình. Cùng Bamozo tìm hiểu chi tiết hơn về điểm tham quan du lịch tâm linh này nhé!

Chùa Bích Động ở đâu?

Chùa Bích Động nằm trên sườn núi Bích Động thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa tọa lạc trong vùng lõi của quần thể danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, cách bến thuyền Tam Cốc chỉ vài km và cách trung tâm thành phố Ninh Bình khoảng 7-8km.

Khu vực này có địa hình đặc trưng của Ninh Bình: núi đá vôi, ruộng lúa, sông nước len lỏi, tạo nên bức tranh “sơn thủy hữu tình”. Từ Tam Cốc, bạn có thể đi xe đạp, xe máy hoặc taxi tới chùa Bích Động. Nhiều du khách thường kết hợp tham quan Tràng An Ninh Bình, chùa Bích Động và một số điểm khác trong cùng một hành trình để tối ưu thời gian và thường thức cảnh quan Ninh Bình.

Lịch sử nguồn gốc của chùa Bích Động 

Theo các tài liệu, chùa Bích Động là một ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời Hậu Lê, khoảng thế kỷ XV, trên dãy núi đá vôi thuộc vùng Tràng An. Sau nhiều biến động lịch sử, ngôi chùa từng bị hoang phế. Đến đầu thế kỷ XVIII, hai vị thiền sư Trí Kiên và Trí Thể đã tìm đến, trùng tu và mở rộng chùa, tạo nên quần thể chùa Bích Động như ngày nay.

Tên gọi “Bích Động” có nghĩa là “Động Xanh”, xuất phát từ cảnh quan xung quanh núi được bao phủ bởi cây cối, hồ nước, ruộng lúa với màu xanh chủ đạo. Chùa Bích Động được nhắc đến trong nhiều tư liệu, tranh vẽ, thơ ca và từng được vua Thiệu Trị phong tặng là “Nam thiên đệ nhị động”, tức “động đẹp thứ nhì trời Nam”.

Ngày nay, chùa Bích Động là một trong những di tích thuộc Quần thể danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.

Cổng vào chùa Bích Động

Kiến trúc chùa Bích Động Ninh Bình

Điểm đặc biệt của chùa Bích Động là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Phật giáo truyền thống với địa hình núi đá và hang động tự nhiên. Quần thể chùa gồm ba tầng chùa chính: chùa Hạ, chùa Trung, chùa Thượng, lần lượt nằm ở chân núi, lưng chừng núi và gần đỉnh núi; phía sau là động thờ Phật nằm sâu trong lòng núi.

Chùa được xây dựng chủ yếu bằng gỗ, đá xanh, mái ngói cổ, các cấu kiện chạm khắc tinh xảo theo phong cách cuối thời Lê - đầu thời Nguyễn. Không gian chùa dựa vào thế núi, tận dụng triệt để địa hình: phía trước là hồ sen, xa hơn là cánh đồng lúa và núi đá; phía sau là động sâu, tạo cảm giác chùa - núi - động hòa làm một. Chính cách “mượn cảnh” này khiến chùa Bích Động trở thành một trong những ngôi chùa có kiến trúc và cảnh quan đặc sắc bật nhất Ninh Bình.

Cách di chuyển đến chùa Bích Động

Tùy điểm xuất phát, bạn có thể lựa chọn hình thức di chuyển phù hợp:

Từ Hà Nội đến Ninh Bình

• Xe khách/limousine: Xuất phát từ các bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm hoặc văn phòng nhà xe trong nội thành, thời gian di chuyển khoảng 1,5-2 giờ.
• Tàu hỏa: Từ ga Hà Nội đến ga Ninh Bình, sau đó bắt taxi hoặc xe công nghệ di chuyển tiếp.
• Ô tô tự lái/xe máy: Theo cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, sau đó rẽ theo biển chỉ dẫn về Tam Cốc - Bích Động.

Từ thành phố Ninh Bình, bạn đi thêm khoảng 7-10 km là đến khu Tam Cốc - Bích Động

Từ Tam Cốc đến chùa Bích Động

Khoảng cách giữa bến Tam Cốc và chùa Bích Động chỉ tầm 2-3 km, rất thuận tiện di chuyển tham quan giữa các địa điểm khác nhau:

• Bạn có thể thuê xe đạp từ homestay, resort và đạp xe theo con đường làng ven núi, vừa đi vừa ngắm ruộng lúa, làng quê.
• Hoặc chọn xe máy/taxi nếu muốn tiết kiệm thời gian, đặc biệt khi đi cùng gia đình hoặc có trẻ nhỏ.

Kinh nghiệm tham quan chùa Bích Động

Để chuyến tham quan chùa Bích Động thuận lợi, bạn có thể tham khảo một số kinh nghiệm thực tế dưới đây.

Đường vào chùa Bích Động

Ngay từ cổng vào, bạn sẽ đi qua một cây cầu đá nhỏ bắc qua hồ sen, phía trước là cổng tam quan, phía sau là núi đá dựng đứng. Đây là góc chụp hình “kinh điển” khi nhắc đến chùa Bích Động, đặc biệt đẹp vào mùa sen nở. Lối đi dẫn vào chùa rộng, dễ đi, hai bên là cây cối xanh mát, không khí khá trong lành.

Bạn có thể dành vài phút chụp ảnh ở khu vực cầu và hồ sen trước khi đi qua cổng tam quan để lên chùa Hạ.

Check-in đầm sen trước cổng chùa Bích Động

Chùa Hạ

Chùa Hạ nằm ngay chân núi, sau cổng tam quan. Kiến trúc chùa mang đậm phong cách chùa Việt truyền thống với mái ngói cong, khung gỗ, sân gạch, phía trước đặt hương án, phía trong là chính điện thờ Phật.

Mặt tiền chùa Hạ gồm 5 gian, trong đó thượng điện chiếm trọn hai gian giữa, được chống đỡ bằng hệ thống cột gỗ và các cột, đà đá lớn được đẽo từ khối đá nguyên, không chấp nối, cao hơn 4m. Toàn bộ kèo, xà ngang, xà dọc trong chùa đều sử dụng gỗ lim, có sự bền chắc và góp phần giữ lại vẻ trang nghiêm, cổ kính cho công trình.

Đây là nơi nhiều Phật tử và du khách dừng lại dâng hương, lễ Phật trước khi tiếp tục hành trình lên cao. Bạn nên ăn mặc lịch sự, giữ trật tự trong không gian thờ tự, tránh nói chuyện lớn tiếng.

Đền Hạ - chùa Bích Động

Chùa Trung

Từ chùa Hạ, bạn leo một đoạn bậc đá men theo sườn núi để lên chùa Trung. Chùa Trung nằm lưng chừng núi, một phần là công trình kiến trúc, một phần gắn liền với vách đá. Tại đây, không gian khá mát mẻ, vừa có ánh sáng tự nhiên, vừa có cảm giác gần gũi với núi rừng.

Chùa Trung được xây dựng với phần cửa và mái chùa lộ thiên, có 3 gian chính, phí trên mái có khắc hai chữ Hán tự “Bích Động” theo ý chúa Trịnh Sâm ngày trước. Phía bên trái của chùa là nơi thờ Thánh Mẫu.

Từ chùa Trung nhìn xuống, bạn có thể thấy toàn cảnh cổng chùa, hồ sen và con đường dẫn vào Bích Động. Đây là điểm lý tưởng để dừng chân nghỉ nước, hít thở không khí trong lành và chụp vài bức ảnh toàn cảnh.

Đền Trung - chùa Bích Động

Chùa Thượng

Leo tiếp một đoạn bậc đá nữa, bạn sẽ tới chùa Thượng ở ngay gần đỉnh núi. Đường đi hẹp hơn, dốc hơn nên bạn cần đi chậm, bám tay vịn và mang giày đế bám tốt.

Chùa Thượng được xây dựng trên dải đất cao hơn nền khoảng 60m, hướng Đông Nam và là nơi thờ Phật Bà Quan Âm.

Chùa Thượng gồm hai gian xây theo dạng nhà dọc, hệ thống cột, kèo, vỉ đều được làm từ gỗ lim chắc chắn, tạo cảm giác cổ kính và trang nghiêm. Phần mái uốn cong mềm mại, đầu đao vút lên như hình dáng chim phụng đang kiêu hãnh vươn mình giữa lưng chừng núi. Hai bên chùa có hai miếu nhỏ quay lần lượt về hướng Bắc và hướng Nam, là nơi nhân dân lập bàn thờ Sơn Thần và Thổ Địa.

Từ vị trí hai miếu thờ, phóng tầm mắt ra xa, bạn sẽ thấy năm ngọn núi đá đứng tách biệt, thế núi tựa như những cánh sen hướng về phía Bích Động. Chính vì dáng thế đặc biệt này mà cụm núi được gọi là Ngũ Nhạc Sơn, bao gồm núi Tầm Sặng, Gia Định, Con Lợn, Đầu Cầu và Hang Dựa.

Từ chùa Thượng, phóng tầm mắt xa ra là núi non trùng điệp, làng mạc và cánh đồng phía dưới. Vào những ngày trời quang, đây là điểm ngắm cảnh rất đẹp, giúp bạn cảm nhận rõ vẻ hùng vĩ nhưng vẫn yên bình của vùng Tam Cốc - Bích Động.

Đền Thượng - chùa Bích Động

Động Tối

Phía sau khu vực chùa Trung và chùa Thượng là hệ thống động đá tự nhiên, trong đó có Động Tối, đây là hang động khá sâu và huyền bí. Bên trong động được tận dụng làm nơi thờ tự với các tượng Phật, đèn, hương án, tạo cảm giác linh thiêng và tĩnh lặng. Đặc biệt, trong động vẫn còn treo một chiếc chuông đồng lớn được hai vị hòa thượng Trí Kiên, Trí Thể cho đúc vào năm 1707.

Khi vào trong động, bạn nên đi theo lối có ánh sáng hoặc đèn chiếu dẫn đường, tránh tự ý tách đoàn vào khu vực tối. Không khí trong động mát nhưng hơi ẩm, trần hang có nhũ đá tự nhiên tạo thành nhiều hình thù thú vị.

Chuông đồng cổ trong Động Tối chùa Bích Động

Các điểm du lịch gần chùa Bích Động

Do nằm trong trung tâm vùng danh thắng, chùa Bích Động rất thuận tiện để kết hợp tham quan nhiều điểm nổi tiếng khác.

Khu du lịch Tam Cốc

Bến thuyền Tam Cốc cách chùa Bích Động chỉ ít phút di chuyển. Tại đây, bạn có thể ngồi thuyền trên sông Ngô Đồng, len lỏi giữa ruộng lúa và núi đá, đi qua ba hang nước nổi tiếng: Hang Cả, Hang Hai, Hang Ba. Du lịch Tam Cốc - Bích Động thường được gộp chung trong một lịch trình vì quãng đường di chuyển ngắn và cảnh quan liên thông. 

>>> Bài viết đọc thêm: Khám phá khu du lịch Tam Cốc - Bích Động Ninh Bình

Khu thắng cảnh Tràng An

Từ chùa Bích Động, bạn có thể dễ dàng di chuyển sang Tràng An Ninh Bình, đây là khu du lịch sinh thái được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Tại đây, du khách sẽ trải nghiệm hành trình thuyền trên sông, đi qua nhiều hang động và điểm tâm linh như đền Trình, đền Trần, hành cung Vũ Lâm… Đây là gợi ý lý tưởng nếu bạn muốn dành trọn 2 ngày để khám phá trọn vẹn di sản Ninh Bình. 

>>> Bài đọc thêm: Khám phá khu du lịch Tràng An Ninh Bình

Vườn chim Thung Nham

Vườn chim Thung Nham nằm không xa Tam Cốc - Bích Động, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng ngập nước, hang động và đặc biệt là khu vực tập trung hàng chục loài chim về làm tổ, kiếm ăn. Chiều muộn, từng đàn cò, vạc, le le… bay về phủ trắng một vùng, tạo nên cảnh tượng hoàng hôn rất ấn tượng vừa yên bình, vừa hùng vĩ.

Chùa Bái Đính

Chùa Bái Đính là quần thể chùa có quy mô lớn bậc nhất Việt Nam, nổi tiếng với hàng loạt kỷ lục như tượng Phật bằng đồng cao lớn, hệ thống hành lang La Hán kéo dài hàng kilomet với hàng trăm pho tượng, tháp chuông đồ sộ và không gian kiến trúc vừa hoành tráng vừa trang nghiêm. 

Từ chùa Bích Động, bạn có thể dễ dàng sắp xếp một buổi trong ngày để di chuyển sang chùa Bái Đính nếu lịch trình cho phép. Thông thường, du khách sẽ kết hợp tham quan Tam Cốc - Bích Động vào buổi sáng, sau đó buổi chiều di chuyển sang Bái Đính để vãn cảnh chùa, đi dọc hành lang La Hán, leo lên tháp chuông hoặc tháp xá lợi ngắm toàn cảnh khu danh thắng từ trên cao. 

Cố đô Hoa Lư

Cố đô Hoa Lư là kinh đô xưa của nước Đại Cồ Việt, đây là địa điểm du lịch nhất định phải đến nếu bạn theo chuyến du lịch văn hóa tâm linh. Cố đô Hoa Lư cách khu du lịch Tam Cốc - Bích Động không xa, vì thế đây sẽ là điểm đến lý tưởng trong chuyến du lịch Ninh Bình.

Hang Múa Ninh Bình

Hang Múa Ninh Bình là điểm check-in “hot” với gần 500 bậc đá dẫn lên đỉnh núi, từ đây bạn có thể nhìn toàn cảnh Tam Cốc và vùng núi đá xung quanh. Nhiều du khách thường kết hợp lịch trình: sáng Tràng An, trưa Tam Cốc, chiều Hang Múa, sau đó hôm sau ghé chùa Bích Động để có trải nghiệm vừa thiên nhiên, vừa tâm linh, vừa ngắm cảnh từ trên cao.

Mùa lễ hội tại chùa Bích Động

Chùa Bích Động hoạt động quanh năm, nhưng nhộn nhịp nhất là dịp đầu xuân và mùa lễ hội gắn với quần thể cố đô Hoa Lư, thường rơi vào tháng 3 âm lịch. Vào thời gian này, lượng khách hành hương, du lịch đến chùa tăng cao, không khí tưng bừng hơn với các hoạt động lễ - hội kết hợp.

Nếu bạn thích không khí lễ hội, có thể chọn đi vào dịp này, tuy nhiên nên chấp nhận việc đông người và chuẩn bị trước về chỗ ở, phương tiện di chuyển. Ngược lại, nếu muốn không gian yên tĩnh, bạn có thể chọn đi vào các tháng cuối thu, đầu đông hoặc ngày thường trong tuần, khi lượng khách ít hơn, thời tiết mát và thuận lợi cho việc leo bậc đá.

Kết luận

Chùa Bích Động là điểm dừng chân mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử và cảnh quan của Ninh Bình. Kết hợp chùa Bích Động với Tam Cốc, Tràng An Ninh Bình, Hang Múa Ninh Bình, vườn chim Thung Nham, Bái Đính hay cố đô Hoa Lư, bạn sẽ có một bức tranh đầy đủ hơn về vùng di sản nơi đây. Hy vọng những thông tin và kinh nghiệm chia sẻ trong bài viết sẽ giúp bạn dễ dàng lên kế hoạch cho chuyến đi, tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của chùa Bích Động và Ninh Bình theo cách trọn vẹn và ý nghĩa nhất.

Sắm ngay vali du lịch Bamozo trở thành người bạn đồng hành đáng tin cậy của bạn trên mọi hành trình.

Tham khảo các mẫu vali kéo Bamozo tại: Vali