Nhắc đến ẩm thực Ninh Bình, gỏi cá nhệch luôn là món ăn khiến nhiều du khách tò mò và “ghiền” ngay từ lần thử đầu tiên. Từ nguyên liệu là cá nhệch tươi, sơ chế cầu kỳ, trộn thính thơm, ăn kèm chẻo đặc biệt và đủ loại rau, lá sống, gỏi cá nhệch Ninh Bình mang đến hương vị béo bùi, đậm đà nhưng vẫn hài hòa, không hề ngán. Trong bài viết này, Bamozo sẽ cùng bạn khám phá nguồn gốc, cách chế biến, cách thưởng thức chuẩn vị cũng như gợi ý một số địa chỉ thưởng thức gỏi cá nhệch ngon ở Ninh Bình để bạn dễ lựa chọn cho chuyến đi sắp tới.

Giới thiệu về gỏi cá nhệch Ninh Bình

Trong bản đồ ẩm thực miền Bắc, gỏi cá nhệch là món ăn dân dã nhưng nổi tiếng, gắn với các vùng ven biển và cửa sông như Nga Sơn (Thanh Hóa), Thái Thụy (Thái Bình), Kim Sơn (Ninh Bình), Tràng Cát (Hải Phòng)…

Riêng tại Ninh Bình, gỏi cá nhệch Ninh Bình được xem là đặc sản tiêu biểu của huyện Kim Sơn. Từ món ăn thường ngày của ngư dân vùng bãi ngang, gỏi cá nhệch dần bước vào thực đơn của các nhà hàng đặc sản, trở thành “món phải thử” khi du khách về với mảnh đất Cố đô, đặc biệt nếu bạn ghé khu vực Phát Diệm - Kim Sơn.

Cá nhệch

Cá nhệch nhìn giống lươn đồng nhưng to hơn

Để hiểu vì sao gỏi cá nhệch đặc biệt đến vậy, cần bắt đầu từ nguyên liệu chính: cá nhệch. Đây là loài cá da trơn, thân dài, không vây, sống ở vùng nước lợ, nước mặn và nước ngọt tại các đầm phá ven biển, cửa sông. Bề ngoài cá nhệch khá giống lươn nhưng to hơn, da trơn, lưng và bụng màu nâu nhạt.

Cá nhệch khỏe, khá dữ, thường sống ở tầng đáy, thịt dai và ngọt. Người dân Kim Sơn, Nga Sơn hay các vùng ven biển khác có thể chế biến cá nhệch thành nhiều món: kho, rán, nấu canh chua, om… nhưng được yêu thích và nổi tiếng nhất vẫn là món gỏi cá nhệch

Cách sơ chế cá nhệch làm gỏi

Chế biến gỏi cá nhệch được đánh giá là khá cầu kỳ, đòi hỏi sự tỉ mỉ ở từng công đoạn để giảm mùi tanh, tận dụng tối đa từng phần của con cá.

Thông thường, quy trình sơ chế cơ bản gồm:

Sau khi bắt cá về phải làm ngay khi cá còn tươi. Người làm dùng nước vôi, nước tro, hoặc lá tre hóp tuốt kỹ để loại bỏ lớp nhớt trên da. Đây là bước quan trọng để khử mùi tanh và giúp da giòn hơn khi chế biến.
Cá được mổ dọc sống lưng (giống như cách mổ lươn), lọc bỏ xương, phần thịt cắt lát mỏng, có màu hồng giống thịt cá quả; phần xương được băm nhỏ để làm nước chẻo chấm cùng món gỏi cá nhệch.
Thịt cá thái mỏng được trộn nhanh với thính gạo nếp rang vàng, giã nhuyễn để thịt săn lại, thơm và bùi, giảm bớt mùi tanh.
Phần da cá nhệch sau khi làm sạch thường được rán giòn, thái miếng để cuốn kèm với gỏi, tạo thêm độ giòn và hương vị rất riêng cho món ăn.

Chính sự cầu kỳ trong khâu sơ chế khiến nhiều người nhận xét: gỏi cá nhệch là một trong những món gỏi kỳ công bậc nhất của ẩm thực ven biển miền Bắc.

Gỏi cá nhệch Ninh Bình có gì đặc biệt?

Gỏi cá nhệch Kim Sơn - Ninh Bình mang đậm hương vị biển pha lẫn nét tinh tế trong cách nêm nếm của người đồng bằng Bắc Bộ. Không chỉ thịt cá và thính thơm, món gỏi này còn đặc biệt bởi nước chấm (chẻo) và các loại rau, lá ăn kèm.

Một phần gỏi hoàn chỉnh thường bao gồm:

Thịt cá nhệch trộn thính gạo nếp thơm, thấm gia vị.
Da cá rán giòn để cuốn chung, tạo độ sần sật thú vị.
Đĩa rau, lá sống phong phú: lá sung, lá mơ, đinh lăng, húng, tía tô, diếp cá… mỗi loại mang một mùi thơm và vị chát/chanh nhẹ khác nhau, khi ăn cùng sẽ trung hòa vị béo và tăng độ ngon cho món gỏi.
Chẻo chấm: Đây là linh hồn của món gỏi cá nhệch, thường được chế biến từ xương, đầu cá nhệch ninh nhừ, giã nhuyễn, nấu cùng mắm tôm, mẻ, riềng, sả, ớt… tạo nên hỗn hợp sánh, béo, dậy mùi.

Cách thưởng thức gỏi cá nhệch Ninh Bình chuẩn vị nhất

Người địa phương thường hướng dẫn du khách ăn gỏi cá nhệch theo một cách đặc trưng thú vị. Thay vì gắp như các món gỏi khác, bạn sẽ:

Lấy lá sung non cuộn thành hình phễu nhỏ.
Lần lượt cho vào: một ít rau thơm, vài miếng thịt cá nhệch trộn thính, da cá rán giòn.
Rưới thêm một thìa nhỏ chẻo cá nhệch nóng lên trên.
Ăn liền trong một miếng để cảm nhận trọn vẹn hương vị: vị ngọt dai giòn của cá, vị béo của chẻo, vị chát nhẹ của lá sung, hương thơm của rau và độ cay nồng của riềng, ớt, gừng.

Người Kim Sơn còn cho rằng, để bữa gỏi thêm phần “thăng hoa”, nên nhấp kèm một chén rượu nếp Kim Sơn, đây là loại rượu trắng truyền thống, trong, thơm, vị ấm. Sự kết hợp giữa gỏi cá nhệch và rượu nếp tạo nên trải nghiệm ẩm thực rất riêng của vùng biển Ninh Bình.

Với những ai mới ăn lần đầu, vị tanh nhẹ, mùi mắm tôm hay chẻo có thể hơi lạ, nhưng chỉ cần ăn vài miếng nhỏ, quen vị dần, bạn sẽ hiểu vì sao đây là món đặc sản khiến nhiều người “ăn một lần là nhớ mãi”.

Một số cơ sở bán gỏi cá nhệch ngon ở Ninh Bình

Nếu muốn thưởng thức gỏi cá nhệch Ninh Bình chuẩn vị, bạn có thể tham khảo một số địa chỉ được các trang du lịch và người bản địa gợi ý:

Nhà hàng Vũ Bảo: Nhà hàng chuyên các món đặc sản, trong đó gỏi cá nhệch là “món tủ”, được nhiều khách du lịch khen về độ tươi của cá và vị chẻo đậm đà.
Địa chỉ: 86 đường Lương Văn Tụy kéo dài, phường Tân Thịnh, TP. Ninh Bình.
Nhà hàng Tỉnh Gỏi: Đúng như tên gọi, đây là nơi tập trung nhiều món gỏi đặc sản, trong đó gỏi nhệch Kim Sơn là món được gọi nhiều nhất.
Địa chỉ: 248 Ngô Gia Tự, phường Vân Gia, TP. Ninh Bình.
Quán Gỏi Nhệch - Ngô Gia Tự: Quán quy mô vừa, thiên về phong cách bình dân, được người bản địa ghé thường xuyên; gỏi cá nhệch có hương vị đậm, hợp với những ai thích vị “nặng đô” hơn.
Địa chỉ: 35 Ngô Gia Tự, phường Nam Bình, TP. Ninh Bình.
Các quán gỏi nhệch tại huyện Kim Sơn

Vùng Kim Sơn nơi được xem là “cái nôi” của gỏi nhệch Ninh Bình có nhiều quán nhỏ ven sông, ven chợ phục vụ gỏi cá nhệch cho khách địa phương. Nếu có thời gian, bạn có thể nhờ người quen hoặc chủ homestay/hotel giới thiệu một địa chỉ uy tín để trải nghiệm món gỏi trong không khí đúng chất làng biển.

Ngoài Ninh Bình, nếu có dịp đến Thanh Hóa, bạn cũng có thể thưởng thức gỏi cá nhệch Nga Sơn Thanh Hóa, nơi món gỏi nhệch được coi là “tinh hoa ẩm thực xứ Thanh”, nổi tiếng với cách kết hợp rất nhiều loại lá tươi bản địa và thính gạo nếp rang thơm.

Kết luận

Gỏi cá nhệch không chỉ là một món ăn đơn giản mà còn kể câu chuyện về đời sống của người dân ven biển Kim Sơn Ninh Bình. Nếu có dịp về Ninh Bình du lịch Tràng An - Tam Cốc - Hang Múa,...đừng quên thưởng thức món gỏi cá nhệch đặc biệt này nhé! Đó sẽ là những hương vị giúp chuyến đi của bạn trọn vẹn và đáng nhớ hơn rất nhiều.

Để những chuyến du lịch trở nên trọn vẹn, sắm ngay vali du lịch Bamozo trở thành người bạn đồng hành đáng tin cậy của bạn trên mọi hành trình.

Tham khảo các mẫu vali kéo Bamozo tại: Vali